Медыя пра беларускае кіно і папулярную культуру. Мост паміж крэатарамі Беларусі і Украіны

Menu & Search

Бэкстэйдж беларускага кіно. 7 назіранняў, якія мы прывезлі са з’езда кінематаграфістаў у Варшаве

25 жніўня, 2023

Першапачаткова здавалася, што мерапрыемства можа стаць чарговым песімістычным івентам, якія нярэдка праводзяць беларусы за мяжой, каб паскардзіцца на жыццё.

Але насамрэч з’езд фільммэйкераў, арганізаваны BFN, хутчэй падсвяціў не праблемы, а патэнцыял беларускага незалежнага кіно. Гэты патэнцыял асабліва заўважны зараз, на фоне той складанай сітуацыі, у якой знаходзіцца Беларусь і ўся наша культура ў цэлым.

Мае тэзы могуць камусьці здацца залішне аптымістычнымі, але мы жывем у час, калі бачыць магчымасці нашмат карысней, чым аддавацца засмучэнню:

1. Многія працягваюць сумнявацца ў тым, ці існуе беларускае кіно. Але ёсць факт, з якім не паспрачаешся: беларуская кінасупольнасць дакладна ёсць. Прычым, гэта не група разрозненых творцаў, якія гатовыя грызці адзін аднаго за спінай, а хутчэй нейрасетка, складзеная са мноства сінапсаў-сувязей, якія здольная прапускаць праз сябе і ўзмацняць творчыя імпульсы.

Цешыць тое, што супольнасць цяпер развіваецца па прынцыпе, агучаным кінакрытыкам і культурнай дзяячкай Ірэнай Кацяловіч: “Няхай квітнеюць усе кветкі”. Хоць Кінаакадэмію і BFN хтосьці можа палічыць канкурэнтамі, гэта не перашкаджае ім удзельнічаць у сумесных мерапрыемствах і прасоўваць беларускае кіно, кожны на сваім участку.

Беларуская незалежная кінаакадэмія распавядае пра сваю дзейнасць. Фота: Backstage

2. Выступ Кінаакадэміі запаў у душу многім удзельнікам з’езда. Не буду хаваць, і мне. Сузор’е таленавітых беларусаў і беларусак, якія ўзялі на сябе місію прасоўваць і паляпшаць імідж нашага незалежнага кіно ў свеце – гэта вельмі рамантычны вобраз. Часам на сцэне яны выглядалі як васьмёрка супергерояў, кожны са сваёй суперсілай, якія ўзяліся выканаць амаль невырашальную задачу. Пажадаем ім у гэтым поспеху.

3. У беларускага кіно з’явіўся свой стрымінг – Vodblisk. І ёсць адчуванне, што гэты праект дапаможа развіццю кіно нават больш, чым фестываль “Паўночнае ззянне”, які ўжо ўнёс свой вялікі ўклад і водбліскам якога першапачаткова і з’яўляўся новы анлайн-кінатэатр.

Лідаркі праекту Воля Чайкоўская і Юлія Самайлоўскіх робяць важную рэч: прывучаюць усіх да таго факту, што з’яўленне новага беларускага фільма на пляцоўцы – гэта падзея. Для гледачоў, медыя і, галоўнае, саміх стваральнікаў фільмаў. Гэта тая віртуальная сцэна з сафітамі, да якой будуць імкнуцца дзесяткі і сотні творчых беларусаў, і якой вельмі не хапала.

4. На івенце давялося сустрэць мноства людзей, якія інвестуюць сваю энергію, каб беларускае кіно рухалася наперад. Гэта і ветэраны гэтага руху як Януш Гаўрылюк, які прысвяціў справе папулярызацыі беларускага кіно шмат гадоў, ствараючы фестываль “Бульбамуві”. І новае пакаленне, якое ўвасабляе рэжысёр Яўген Лыткін, які падкупае сваёй прагай дзяліцца досведам і практычным падыходам да стварэння кіно.

Ёсць удалыя прыклады і мікса некалькіх пакаленняў, якія гарманічна працуюць разам, а менавіта прадстаўнікі каманды “Чын-чын чэнела” Міхаіл Зуй і Андрэй Кашперскі, якія з дапамогай гумара і сакрэтнага “безадказнага” метада могуць зняць фільм за паўтара дня.

5. Асобна трэба ўзгадаць пра медыя. Як казаў адзін з арганізатараў з’езда прадзюсар Леанід Каліценя, беларускае кіно існуе, калі яго абмяркоўваюць. І таму вельмі важна, што ў нашай нейрасетцы фільммэйкераў ёсць людзі, якія выпускаюць імпульсы ў агульнабеларускую інфармацыйную прастору. Прыемна назіраць, як сістэмна і глыбока гэта робяць журналісты Тарас Тарналіцкі і іншыя журналісты, якія не проста пішуць пра кіно, а з’яўляюцца важнай часткай кінасупольнасці.

Наш сегмент нішавых выданняў для творцаў, у якім прадстаўлена медыя Backstage, пакуль толькі пачынае фармавацца. Але было вельмі карысна і прыемна атрымаць зваротную сувязь ад тых, пра каго мы пішам і для каго працуем.

Яна Барысава і Павел Пяцько – кофаўндэры медыя Backstage на з’ездзе. Фота: Ксенія Гайдук.

Дарэчы ў медыясектары на досыць высокім узроўні захоўваецца цікавасць да кінакрытыкі, але з тым каб прафесійна ўвайсці ў гэтую сферу дзейнасці беларусам не хапае адукацыйных магчымасцяў. “Хачу займацца кінакрытыкай і рабіць гэта якасна, але патрэбна адукацыя. Дзе яе атрымаць, пакуль невядома”, – расказала нам аўтарка блога пра кіно “Чартоўскі добрая кава” Яна Тарасевіч.

6. Асабіста мяне ўразіла новая хваля беларускіх студэнтаў. Маладыя беларусы і беларускі зараз масава паехалі вучыцца ў еўрапейскія ўніверсітэты. Цікава, што яны ўжо маюць новы майндсэт, плануючы сваю будучыню адразу ў еўрапейскай перспектыве. Напрыклад, рэжысёр Арсеній Алейнік, маючы бюджэт у некалькі тысячаў еўра, зняў 49-хвілінны фільм на чэшскай мове Comfortable guy. Далей ён плануе актыўна прасоўваць свой брэнд праз старонку ў Інстаграм і нават выпусціць мерч фільма.

7. Ну і напрыканцы некалькі слоў пра арганізатараў мерапрыемства – BFN. Мне заўсёды падабаўся падыход Леаніда Каліцені, які як прадзюсар імкнецца быць сваеасаблівым венчурным капіталістам у галіне кіно.

Але каб такі шлях быў паспяховым, нашай кінасупольнасці не хапае таго, што ёсць у беларускіх стартапераў: экасістэмы, якая спрыяе з’яўленню новых прадуктаў. А таксама адпрацаванага механізму вывядзення іх на глабальныя рынкі.

Зараз, дзякуючы намаганням каманды BFN, гэтая экасістэма пачала выбудоўвацца значна хутчэй.

Арганізатарам удалося запрасіць на з’езд знакамітага польскага рэжысёра Кшыштафа Занусі. Фота: BFN  

Але не гледзячы на ўсю важнасць экасістэмы, галоўным застаецца само кіно. І сэнсы, якія яно генеруе, на што пад час мерапрыемства не адзін раз звяртаў увагу Максім Жбанкоў.

Новае беларускае кіно паступова з’яўляецца: у выглядзе кранальных стужак Юліі Шатун ці жыццёвых гісторый Улады Сяньковай. Або ў выглядзе аскепкаў суровай беларускай рэчаіснасці, якая пераносіцца на вялікі экран, дзякуючы таленту і харызме Мары Тамковіч.

Цікава, што ў гэтыя ж дні ў адным з буйных кінатэатраў Варшавы ў шосты (!) раз паказвалі дакументальны фільм Аляксея Палуяна “Смеласць”. І шосты раз зала была цалкам запоўненая гледачамі, значная частка якіх размаўляла па-польску.

А калі цікавасць да беларускага кіно ёсць нават цяпер – у гэты змрочны для ўсёй беларускай культуры час, то магчыма і світанак ужо не так далёка.

Фота на вокладцы: BFN

Павел Пяцько

Backstage.Belarus

Related article
Дзіўная калонка пра Купалаўскі тэатр, страту і (раптоўна!) кіно

Дзіўная калонка пра Купалаўскі тэатр, страту і (раптоўна!) кіно

Я даўно хацела напісаць гэты тэкст. Праўда, увесь час спыняла…

Зміцер Папко: “Па ўзроўні было бачна, што здымаецца галівудскі блакбастар – на пляцоўку каманда прыязджала на пяці аўтобусах”

Зміцер Папко: “Па ўзроўні было бачна, што здымаецца галівудскі блакбастар – на пляцоўку каманда прыязджала на пяці аўтобусах”

Выканаўца галоўнай ролі ў фільме “Жыве Беларусь”, а таксама вядомы…

Беларуская прэмія кінакрытыкаў “Чырвоны верас” у Берліне: 10 тэзісаў пра падзею

Беларуская прэмія кінакрытыкаў “Чырвоны верас” у Берліне: 10 тэзісаў пра падзею

Аўтарка Backstage і кінакрытык Алёна Сойка паглядзела 71 стужку доўгага…

Type your search keyword, and press enter to search